Maandag 30 mei 2022

Vandaag hebben we een bezoek gebracht aan Gammelstad, een kerkdorp bij Lulea. Zo’n 1000 jaar geleden was deze nederzetting onderdeel van de scherenkust, aangezien de zee tien meter hoger stond dan tegenwoordig. De heuvel waar de kerk op staat was toen een eilandje in de monding van de rivier de Lule.

In het begin van de vijftiende eeuw werd begonnen met de bouw van de stenen kerk. De kerk werd gewijd in 1492. De witte klokkentoren is gebouwd in 1851. Het was eerst een katholieke kerk, met laat-middeleeuwse schilderingen. Later werd het een protestantse kerk en werden de schilderingen wit geplamuurd. In 1909 werd gelukkig een deel van de oorspronkelijke schilderingen weer tevoorschijn gehaald.

In de loop der tijd is rond de kerk een kerkdorp ontstaan. Het heeft nu 405 huizen. Het ontstond als gevolg van meerdere factoren: de lange afstanden, de behoefte van handelaars aan opslagplaatsen en overnachtingsplekken bij de markt, de kerkstallen waar de paarden stonden terwijl de gemeenteleden de kerkdienst bijwoonden en natuurlijk de verplichting van de bevolking om regelmatig naar de kerk te gaan. Het kerkdorp werd in de loop der jaren dé plek waar de parochianen elkaar ontmoetten. Men kwam hier bij elkaar voor hoogmissen, markten, rechtszaken, kerkraden en om kennissen uit andere dorpen te zien.

In 1649 werd vastgesteld dat de haven te ondiep was geworden omdat het land omhoog kwam. De stad werd dichter naar de kust verplaatst. Hierdoor ontstond er een oud Lulea (Gammelstad) en een nieuw Lulea (de moderne stad).

Direct naast het kerkdorp licht het openluchtmuseum Hagnan. Er staan echte historische gebouwen, waaronder vier boerderijen uit verschillende eeuwen. In de zomer zijn er allerlei activiteiten en evenementen, maar daarvoor was het nu nog te vroeg in het seizoen.

Een tip: klik op de foto's om ze te vergroten en helemaal te zien.

Hieronder foto's van de kerk:

Hieronder foto's van het kerkdorp:

Hieronder foto's van het openluchtmuseum: