Zondag 17 mei 2026

Het Hemelvaartweekend loopt langzaam ten einde en dat merk je direct op de camping in Älmhult. Waar het de afgelopen dagen nog gezellig druk was met gezinnen, campers, caravans, kinderen op stepjes en mensen die voortdurend met een opvouwstoel onder hun arm heen en weer liepen alsof ze deelnamen aan een Scandinavische versie van Expeditie Robinson, keert nu plotseling de rust terug. Auto’s vertrekken af en aan, voortenten verdwijnen in hoog tempo en complete caravans worden met militaire efficiëntie ingepakt. Aan het einde van de middag blijft er eigenlijk nog maar één bevolkingsgroep over: gepensioneerden. Overal zie je rustige echtparen in windjacks die op een campingstoel zitten alsof ze hier de komende drie maanden blijven overwinteren. Niemand heeft haast. Niemand hoeft ergens heen. Sommige mensen lijken zelfs langzaam op te gaan in het Zweedse landschap. Wij blijven voorlopig ook nog even.

Gisteren had ik al met mijn moeder een bezoek gebracht aan IKEA, maar vandaag was mijn vader aan de beurt. En ja, wie denkt dat een tweede bezoek aan IKEA automatisch betekent dat je weer met drie tassen vol “handige spullen” naar buiten loopt, onderschat inmiddels onze zelfdiscipline. Of beter gezegd: onderschat de beperkte opslagcapaciteit van een caravan. Want ergens houdt het op. Er is namelijk een punt waarop je eerlijk moet erkennen dat je géén extra opbergmandjes, geurkaarsen, slimme keukenbakjes of houten decoratielampjes meer nodig hebt. Zeker niet wanneer je caravan inmiddels zo vol zit dat één verkeerd geplaatst kussen waarschijnlijk leidt tot een complete lawine aan Zweedse woonaccessoires zodra je een kastje opent. We hebben ons dus opvallend volwassen gedragen.

Dat betekent overigens niet dat we IKEA verlieten zonder essentiële Zweedse tradities mee te pakken. Natuurlijk hebben we uitgebreid gebruikgemaakt van het beroemde fika-moment.

Voor niet-Zweden vraagt dat misschien enige uitleg. Fika is in Zweden namelijk veel meer dan simpelweg “koffie drinken”. Het is bijna een nationale levensfilosofie. Zweden nemen bewust tijd om even te stoppen met werken, praten, reizen of klussen om samen koffie te drinken met iets lekkers erbij — meestal kaneelbroodjes, koekjes of taart. Op kantoren bestaan vaste fika-momenten, vrienden spreken af voor fika en zelfs zakelijke gesprekken verlopen vaak onder het genot van koffie en gebak. In Zweden geldt ongeveer: als er koffie is, is er een reden om even te gaan zitten. En eerlijk is eerlijk: wij hebben dat gebruik inmiddels volledig overgenomen. Sterker nog: wij zijn waarschijnlijk gevaarlijk dicht in de buurt gekomen van een permanent Scandinavisch levensritme. Zodra ergens koffie verkrijgbaar is, voelen wij spontaan de behoefte om te gaan “fika’en”. Dat klinkt ook meteen een stuk gezelliger dan: “we gaan ergens zitten omdat we moe zijn en taart willen”.

Buiten bleef het vandaag gelukkig droog, al voelde het bepaald niet alsof de zomer al begonnen was. De temperatuur bleef steken rond de veertien graden en er stond een frisse wind over het meer. Zo’n temperatuur waarbij Zweden nog net in een T-shirt rondlopen terwijl Nederlanders zich serieus beginnen af te vragen of de winter misschien is teruggekeerd. Toch voelt het alsof het betere weer eraan komt. De lucht oogde helderder, de avonden worden langer en overal rondom de camping wordt het landschap steeds groener. De bomen lopen nu echt volop uit en langs de oevers verschijnen overal frisse lentekleuren. Scandinavië heeft in mei altijd iets bijzonders: het lijkt alsof de natuur in een paar weken tijd explodeert na maanden van stilte en kou. En eerlijk gezegd genieten we daar misschien nog wel meer van dan van IKEA. Al scheelt het niet veel.