Dinsdag 19 mei 2026

Vandaag besloten we eindelijk eens iets cultureels te doen. Nou ja, “cultureel”… we zijn vooral een kilometer naar het centrum van Gränna gewandeld om naar snoep te kijken. Maar in Zweden telt dat blijkbaar gewoon als cultureel erfgoed.

En eerlijk is eerlijk: Gränna is een bijzonder gezellig stadje. Het ligt prachtig aan het grote Vättern en bestaat uit kleurrijke houten huizen, smalle straatjes, gezellige winkeltjes en overal uitzicht op het water en het eiland Visingsö. Het centrum loopt behoorlijk steil omhoog, waardoor je voortdurend het gevoel hebt dat je ongemerkt een bergwandeling aan het maken bent. Vooral op de terugweg merk je ineens dat je vakantie niet alleen uit fika en kaneelbroodjes bestaat.

Maar Gränna staat natuurlijk vooral bekend om één ding: de beroemde polkagrisar. Dat zijn rood-witte Zweedse pepermuntstokken die hier al sinds de negentiende eeuw worden gemaakt. In 1859 kreeg Amalia Eriksson — een weduwe die zichzelf en haar kinderen moest onderhouden — toestemming om suikerbakker te worden. Dat was in die tijd voor een vrouw nogal bijzonder. Zij begon hier de rood-witte pepermuntstokken te maken en sindsdien is Gränna volledig uitgegroeid tot een soort internationaal pepermunthoofdstadje.

Je ontkomt er werkelijk nergens aan. In vrijwel iedere straat zit wel een winkel waar ze polkagrisar maken, verkopen, verpakken, uitstallen, promoten of toeristen verleiden om “nog even één zakje extra” mee te nemen. De geur van warme suiker en pepermunt hangt overal in het centrum. Op sommige momenten lijkt het alsof je door een gigantische zuurstokkenfabriek heen wandelt.

Natuurlijk hebben wij uitgebreid het maakproces bekeken. Achter grote ramen stonden medewerkers lange rollen warme suiker uit te trekken, te draaien, te rollen en met indrukwekkende snelheid in stukken te knippen. Het ziet er eenvoudig uit, totdat je beseft dat je thuis waarschijnlijk al zou mislukken bij het openen van het suikerzakje. Het blijft fascinerend om te zien hoe zo’n grote warme suikerklomp uiteindelijk verandert in perfect gevormde rood-witte stokjes.

Uiteraard moesten we ook proeven. Dat hoort bij serieus cultureel onderzoek. De klassieke pepermuntvariant is heerlijk, maar tegenwoordig bestaan er ongeveer 14.000 smaken. Nou ja, officieel iets minder, maar het scheelt niet veel. Je hebt varianten met chocolade, citroen, aardbei, drop, karamel, framboos en waarschijnlijk ook smaken die alleen nog door zeer avontuurlijke toeristen worden gekocht. Uiteindelijk hebben we natuurlijk ook wat lekkers meegenomen, want je kunt moeilijk uitgebreid proeven en dan met lege handen vertrekken. Dat zou ongepast zijn tegenover de lokale economie.

Verder is Gränna gewoon een heerlijke plek om rond te wandelen. Langs de haven vertrekt voortdurend de veerboot naar Visingsö, boven het stadje rijzen beboste heuvels op en rondom het centrum liggen allerlei wandelroutes met schitterende uitzichten over het meer. Bij helder weer schijnt het uitzicht vanaf de hoger gelegen punten hier fantastisch te zijn. Vandaag werkte het weer in ieder geval volledig mee: strakblauwe lucht, zon, ongeveer vijftien graden en vrijwel geen wind. Echt van dat weer waarbij Zweden eruitziet alsof het speciaal voor vakantiebrochures is aangelegd.

De honden vonden het overigens ook een geslaagde dag. Vooral omdat hier overal interessante geuren, vallende kruimels en nietsvermoedende toeristen rondlopen. Voor beagles is Gränna eigenlijk gewoon een all-inclusive vakantieoord.