Dinsdag 26 mei 2026

We staan nog steeds op de camping in Falun. En eerlijk is eerlijk: dat bevalt ons uitstekend. Sommige mensen reizen alsof ze op de vlucht zijn voor de belastingdienst — iedere ochtend om zes uur de caravan aankoppelen, stoelen inklappen, koffie naar binnen gieten en weer honderden kilometers verder. Wij blijken meer het type “rustig sudderen” te zijn geworden.

De ochtend begon dan ook uiterst ontspannen. Uitslapen — wat op de camping betekent dat je niet om zeven uur maar pas om half acht uit bed komt. Tegen die tijd vinden onze twee beagles overigens dat er sprake is van ernstige dierenmishandeling als hun ontbijt nog niet is geserveerd. Er wordt dan gezucht, rondgelopen, strategisch naar voerbakken gekeken en vooral heel verwijtend naar ons gekeken. Alsof wij persoonlijk verantwoordelijk zijn voor een hongersnood in Midden-Zweden.

Daarna volgde het inmiddels vertrouwde campingritueel: fika — die heerlijke Zweedse gewoonte waarbij koffie drinken tot cultureel erfgoed is verheven — gevolgd door een ochtendwandeling, water halen, het chemisch toilet legen, afwassen en allerlei andere bezigheden waar je thuis nooit over nadenkt, maar die op een camping samen ongeveer een halve werkweek blijken te vormen. Kamperen is eigenlijk een wonderlijke combinatie van vakantie vieren en permanent huishoudelijk onderhoud.

Maar vandaag had iets extra’s. Na dagen van grijs en bewolkt weer scheen eindelijk weer volop de zon. Meteen ziet de wereld er anders uit. De rode Zweedse huisjes lijken roder, de bossen groener en zelfs een parkeerplaats bij de supermarkt krijgt ineens iets gezelligs. Het is alsof iemand ongemerkt de verzadiging van de wereld heeft verhoogd.

’s Middags reden we naar Sundborn, een klein dorpje even buiten Falun, voor een bezoek aan de beroemde Carl Larsson-gården: het huis van Carl en Karin Larsson. Voor Zweden is Carl Larsson ongeveer wat Anton Pieck voor Nederland is — maar dan nog groter. Vrijwel iedere Zweed kent zijn schilderijen en illustraties. Eind negentiende en begin twintigste eeuw werd hij beroemd met zijn lichte, warme aquarellen van het gezinsleven. Geen grootse veldslagen, koningen of heroïsche taferelen, maar gewoon het dagelijkse leven: kinderen aan tafel, iemand die leest bij het raam, bloemen in huis, kerstvieringen, spelende honden, sneeuwlandschappen en lange zomerdagen. Juist dat gewone maakte hem bijzonder.

Larsson was oorspronkelijk afkomstig uit een arm gezin in Stockholm. Zijn jeugd was allesbehalve idyllisch. Via kunstopleidingen wist hij zich omhoog te werken en uiteindelijk brak hij internationaal door. Eerst vooral als illustrator en later met zijn aquarellen van het familieleven in Sundborn. Vooral in Duitsland werd hij enorm populair; zijn boeken en afbeeldingen verspreidden zich door heel Europa. Veel van wat wij tegenwoordig als typisch “Scandinavisch wonen” zien — lichte interieurs, houten meubels, eenvoud gecombineerd met gezelligheid, veel kleur en natuurlijk licht — is voor een deel beïnvloed door de wereld die Carl en zijn vrouw Karin creëerden.

En die Karin verdient eigenlijk minstens evenveel aandacht. Want hoewel Carl beroemd werd, was het juist Karin Larsson die het interieur en de inrichting ontwierp. Zij was textielkunstenares en interieurontwerpster avant la lettre. Veel moderne Scandinavische woonstijlen lijken rechtstreeks uit hun huis afkomstig. Als IKEA honderd jaar eerder had bestaan, had Karin waarschijnlijk de complete catalogus ontworpen.

Hun huis in Sundborn is daarom geen gewoon museum, maar eerder een soort tijdcapsule. Het voelt alsof het gezin vijf minuten geleden nog even boodschappen is gaan doen en ieder moment kan terugkomen. Overal hangen schilderijen, staan meubels, liggen handgemaakte kleden en zie je kleurrijke details. Geen stijve museumzalen met alleen bordjes waarop staat dat je nergens aan mag komen, maar een huis dat echt geleefd lijkt. Tijdens de rondleiding loop je door de verschillende kamers van het huis: ateliers, woonkamers, slaapkamers, kinderkamers en eetruimtes. Overal herken je scènes uit Larssons beroemde schilderijen. Dat is een vreemde ervaring: je loopt ineens letterlijk rond ín kunstwerken die je eerder alleen in boeken hebt gezien. Wat vooral opvalt, is hoe modern het allemaal nog oogt. Sommige interieurs zouden zonder problemen vandaag in een Scandinavisch woontijdschrift kunnen staan. Alleen de afwezigheid van opladers, wifi-routers en rondslingerende LEGO verraadt dat het toch echt meer dan honderd jaar oud is.

Buiten ligt een prachtige tuin langs het water, met bloemen, bomen en houten gebouwen in die typische diepe Falunrode kleur. Het geheel straalt een rust uit waar je vanzelf langzamer van gaat lopen. Zelfs de toeristen praten er zachter. Alsof iedereen onbewust voelt dat hard praten hier eigenlijk niet past. En zo eindigde opnieuw een heerlijke Zweedse vakantiedag: tussen rode houten huizen, zonlicht, koffie, geschiedenis, kunst en twee beagles die vooral geïnteresseerd waren in de vraag wanneer zij eindelijk weer iets te eten kregen.