Zondag 7 juni 2026

Het schijnt dat het vannacht behoorlijk heeft geregend. Tenminste, dat vertellen pa en ma. Die werden er zelfs wakker van. Ik niet. Ik heb werkelijk niets gehoord. Er had blijkbaar ook een kudde elanden over de camping kunnen trekken en waarschijnlijk had ik daar net zo weinig van meegekregen.

Vanmorgen regende het nog een klein beetje na. Daarom hebben we een beslissing genomen die voor onze begrippen ronduit revolutionair was: we bleven liggen. Om acht uur stopte de regen. Om acht uur stonden wij op. Iedereen die ons een beetje kent, begrijpt hoe uitzonderlijk dit is. Normaal gesproken gaat hier iedere dag, ook op zaterdag, zondag, feestdagen en vermoedelijk ook tijdens een eventuele zonsverduistering, om exact zeven uur de dag van start. Officieel zeggen we altijd zeven uur, maar als we eerlijk zijn is het meestal 6.55 uur. Dan hebben we tenminste nog wat aan onze dag. Vandaag dus niet. Ik vermoed dat sommige mensen dit uitslapen noemen.

Buiten was het aanvankelijk nog grijs, maar al snel brak de bewolking open. En toen verschenen ze weer: die prachtige Zweedse luchten. Grote wolkenpartijen, stukken blauwe hemel en dat heldere licht dat je hier voortdurend ziet. Het blijft bijzonder hoe een landschap er in vijf minuten totaal anders uit kan zien.

De ochtend brachten we rustig door op de camping. Dat klinkt misschien saai, maar het campingpark hier bij Luleå is zo groot dat je er bijna een wandelkaart voor nodig hebt. Samen met de honden maakten we een flinke ronde over het terrein. En het belangrijkste nieuws van de dag: we zijn niet verdwaald. Dat klinkt als een detail, maar gezien de omvang van het terrein mag dat gerust als een persoonlijke overwinning worden beschouwd.

's Middags reden we naar Gammelstad, een van de bekendste historische plaatsen van Noord-Zweden. Wie denkt dat Luleå altijd op de plek heeft gelegen waar de stad nu ligt, heeft het mis. Door de zogenaamde landopheffing — een verschijnsel dat na de laatste ijstijd nog steeds doorgaat — kwam de kustlijn hier langzaam steeds verder naar buiten te liggen. De oude haven werd daardoor onbruikbaar voor grotere schepen. Uiteindelijk verplaatste het centrum van handel en scheepvaart zich naar de huidige locatie van Luleå aan zee. Het oorspronkelijke centrum bleef echter bestaan en dat is het huidige Gammelstad. Letterlijk betekent de naam "oude stad". Rond de middeleeuwse stenen kerk ontstond hier een zogenaamde kerkstad: honderden kleine houten huisjes waarin mensen uit de wijde omgeving konden overnachten wanneer zij op zondag of tijdens kerkelijke feestdagen naar de kerk kwamen. De afstanden waren eenvoudigweg te groot om dezelfde dag heen en weer te reizen.

Vandaag staan er nog altijd meer dan vierhonderd van die karakteristieke rode houten huisjes. Daardoor lijkt het alsof je zomaar een paar eeuwen terug in de tijd wandelt. Niet voor niets staat Gammelstad op de werelderfgoedlijst van de UNESCO. Wij maakten een ontspannen wandeling door de smalle straatjes en langs de houten huizen. Het zag er allemaal bijzonder sfeervol uit. Al had ma daar wel een kanttekening bij. Volgens haar mogen sommige huisjes ondertussen best eens een kwast verf zien. En eerlijk is eerlijk: ze had misschien niet helemaal ongelijk. Sommige gebouwen ogen prachtig onderhouden, terwijl andere eruitzien alsof ze al een tijdje wachten op een enthousiaste schilder met een ladder en een pot rode verf.

Na afloop reden we nog even naar de supermarkt. Ook hier hebben ze een Lidl. Dat voelde direct vertrouwd. Al moet gezegd worden dat deze vestiging niet bepaald kans maakte op de prijs voor netste supermarkt van Zweden. Het was er een beetje rommelig. Producten stonden niet altijd waar je ze verwachtte en het geheel maakte een wat chaotische indruk.

Maar goed, wij kwamen toch maar voor één belangrijk doel. Iets lekkers voor bij de koffie. Of beter gezegd: voor de fika. Want in Zweden drink je niet zomaar koffie met iets erbij. Nee, hier heeft dat een officiële naam gekregen. Fika is ongeveer even Zweeds als rode huisjes, elanden en IKEA. Het betekent koffie drinken met iets lekkers erbij, maar eigenlijk is het vooral een excuus om even rustig te gaan zitten. En laten we eerlijk zijn: daar zijn wij inmiddels ook behoorlijk goed in geworden.